Δευτέρα, 26 Ιουνίου 2017

Πλούσια τα λαϊκά δρώμενα με τον Κλήδονα και τις λαμπατίνες τ’ Άη Γιαννιού στους Κυνοπιάστες (video και περιγραφή)



Μεγάλη επιτυχία και με ευρεία λαϊκή συμμετοχή τελέστηκαν κι εφέτος τα δρώμενα γύρω από τον κλήδονα και τις λαμπατίνες τ' Άη Γιαννιού, στους χώρους μπροστά στην εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, στους Κυνοπιάστες.
Οι εκδηλώσεις άνοιξαν με παιχνιδοτράγουδα και παραδοσιακούς χορούς από διάφορες περιοχές του ελληνισμού, με τα παιδάκια των αντίστοιχων τμημάτων της Φιλαρμονικής Κυνοπιαστών, σε διδασκαλία της καθηγήτριας φυσ. αγωγής Φένιας Κοντού.
Ακολούθησαν τα δρώμενα του πανάρχαιου έθιμου του Κλήδονα, από νέες και νέους του χωριού, πάνω σε διάφορες εκδοχές ερμηνείας φαινομένων που οδηγούν στην πρόβλεψη των μελλούμενων, με επίκεντρο την τύχη των ανύπαντρων κοριτσιών.
Την παρουσίαση των δρώμενων έκανε η μαθήτρια γυμνασίου Μαριετίνα Σουρβίνου, ενώ την όλη επιμέλεια είχε κι εφέτος η άοκνη εκπαιδευτικός Ευτυχία Σουρβίνου - Ανυφαντή.
Τα δρώμενα του Κλήδονα, εμπλούτισε αποδίδοντας λιανοτράγουδα της αγάπης, ο Πολυφωνικός Χορός Κυνοπιαστών "ΓΕΙΤΟΝίΑ", με συντονιστή το Γιώργο Ανυφαντή. Στα μουσικά όργανα συνόδευσαν ο Σωτήρης Ραφτόπουλος στο βιολί, οι Δημήτρης Μεταλληνός και Σπύρος Μερτύρης στην κιθάρα και ο Κωστής Γλυκιώτης στο ακκορντεόν.
Με την ολοκλήρωση των δρώμενων του κλήδονα, αποδόθηκαν τοπικοί συρτοί χοροί, με τον επίλογο να γράφεται από τον παμπάλαιο τραγουδιστό χορό, "Γαζιανάκης", με πρωτοτραγουδίστρια την μικρή μαθήτρια Χριστίνα Σπ. Παϊπέτη.
Οι τρεις λαμπατίνες που άναψαν κι εφέτος με την επιμέλεια του Αντώνη Σουρβίνου, δέχτηκαν εκτός των άλλων και τα στεφάνια της Πρωτομαγιάς.
Πάνω από τις φωτιές πέρασαν, κάνοντας μιαν ευχή, πολλοί από τους συμμετέχοντες όλων των ηλικιών και ιδιαίτερα τα παιδιά, αγόρια και κορίτσια, αποκτώντας έτσι μία βιωματική σχέση με τα λαϊκά δρώμενα της παραμονής τ' Αη Γιαννιού του Λαμπατάρη.

Γενική κινητοποίηση

Η μεγάλη συμμετοχή κόσμου, που φέτος ξεπέρασε κάθε προηγούμενο, ανέδειξε και τις αδυναμίες που σχετίζονται με τον ήχο και το φωτισμό των χώρων όπου τελούνται τα λαϊκά αυτά δρώμενα, γεγονός που επιβάλλει την ανάληψη σχετικών πρωτοβουλιών αντιμετώπισής τους σε μόνιμη βάση.
Στα αξιοσημείωτα και άξια κάθε επαίνου είναι η φροντίδα από τη Δημοτική Κοινότητα Κυνοπιαστών για την καθαριότητα των χώρων της κοινοτικής πλατείας και του γειτονικού χώρου στάθμευσης, ιδιαίτερα δεν για την απομάκρυνση μεγάλου όγκου σκουπιδιών που ήταν συγκεντρωμένα μέσα και έξω από τους κάδους, λόγω της απεργίας των εργαζομένων στην υπηρεσία καθαριότητας του Δήμου.
Άξια επαίνου είναι και η φροντίδα των χώρων γύρω από την εορτάζουσα εκκλησία του Αγίου Ιωάννη, από εθελοντές της Ενορίας, με επικεφαλής τον ίδιο τον εφημέριο π. Χρυσόστομο Κουτσούρη.
Τέλος, σημειώνεται ότι η προαναγγελία του θέματος των δρώμενων του Κλήδονα, στην ΕΣΤΙΑ, με αξιοποίηση και του FACEBOOK, κατέγραψε πάνω από 2.300 προβολές, όπως φαίνεται και στο επισυναπτόμενο πίνακα του blogspot.



Δευτέρα, 19 Ιουνίου 2017

Κλήδονας, λαμπατίνες, τραγούδια και χοροί, παραμονή τ’ Αη Γιαννιού στους Κυνοπιάστες

Από παλιότερη γιορτή του Κλήδονα στους Κυνοπιάστες
Tα πανάρχαια δρώμενα του Κλήδονα και τις λαμπατίνες τ’ Άη Γιαννιού θα ζήσουν κι εφέτος, όσοι βρεθούν την παραμονή της γιορτής της Γέννησης του Προδρόμου, Παρασκευή 23 Ιουνίου 2017, μετά τον πανηγυρικό εσπερινό, μπροστά στην ομώνυμη εκκλησία, στους Κυνοπιάστες της Μέσης Κέρκυρας.
Νέοι και νέες του χωριού θα τελέσουν μερικά από τα πολλά δρώμενα του Κλήδονα, που έχουν διασωθεί μέσα από την πλούσια λαϊκή μας παράδοση, ενώ στα τραγούδια θα συνοδεύσει ο Πολυφωνικός Χορός Κυνοπιαστών «Γειτονία», αποδίδοντας δίστιχα τση αγάπης. Την επιμέλεια των λαικών δρώμενων του Κλήδονα έχει κι εφέτος η εκπαιδευτικός Ευτυχία Σουρβίνου - Ανυφαντή.

Στη συνέχεια, νεανικό χορευτικό του χωριού θα αποδώσει όμορφους τοπικούς χορούς, στους οποίους σιγά - σιγά θα μπορούν να μπουν και όσοι από το κοινό επιθυμούν.

Ακολουθεί το κατά το έθιμο, άναμα τριών λαμπατίνων στον περίβολο του Άη Γιαννιού, πάνω από τις οποίες θα περάσουν πολλοί (όσοι θέλουν) από τους συμμετέχοντες κάνοντας μιαν ευχή.
Υπάρχει και συνέχεια… 



Κλήδονας - ετυμολογία

Ετυμολογία
κλήδονας < μεσαιωνική ελληνική κλήδονας < αρχαία ελληνική κληδών (=μαντικό σημάδι) + -ας < κλέω < κλέος < ινδοευρωπαϊκή (ρίζα)*ḱléwos 

Ουσιαστικό κλήδονας αρσενικό 
1. είδος μαντικού παιχνιδιού 
2. λαϊκό έθιμο που επιβιώνει από την αρχαιότητα και τελείται στις 23 Ιουνίου (παραμονή της εορτής του γεννέσιου του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και κοντά στο θερινό ηλιοστάσιο), σύμφωνα με το οποίο αποκαλύπτεται στις άγαμες κοπέλες η ταυτότητα του μελλοντικού τους συζύγου.

Τα μονοκοτυλήδονα και τα δικοτυλήδονα ανθίζανε στον κάμπο

σου το 'χαν πει στον κλήδονα και σμίξαμε φιλήδονα τα χείλη μας, Μαλάμω!

(Γιώργος Σεφέρης, Δημοτικό τραγούδι, από τη συλλογή Στροφή) 

Εκφράσεις · αυτά τα λεν στον κλήδονα: λόγια ψεύτικα, υπερβολικά και ανόητα 

Ο Κλήδονας - Πανάρχαιο έθιμο

Ο ΟΜΗΡΟΣ ΤΟΝ ΑΝΑΦΕΡΕΙ - ΚΑΙ Ο ΑΙΣΧΥΛΟΣ ΣΤΟΝ "ΠΡΟΜΗΘΕΑ ΔΕΣΜΩΤΗ" - ΚΛΗΔΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΓΟΤΑΝ Ο ΔΙΔΟΜΕΝΟΣ ΧΡΗΣΜΟΣ - ΣΤΗ ΣΜΥΡΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΡΩΜΗ ΥΠΗΡΧΕ ΤΟ ΕΘΙΜΟ - ΠΩΣ ΠΡΟΗΛΘΕ ΤΟ ΠΗΔΗΜΑ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ

Ο κλήδονας είναι πανάρχαιο έθιμο. Το γνωρίζομε από τον Όμηρο και τη Ρώμη ως ένα μέσο μαντικής χαριτωμένο. Στους αρχαίους πραγματικά μάντευαν από τις τυχαίες φωνές, τους τυχαίους λόγους ορισμένες περιστάσεις. Αυτές οι φωνές είχαν θέση χρησμών. Υπήρχαν μάλιστα, όπως στη γενική μαντική, και μάντεις που λέγονταν κληδονιστές ή κληδονιστικοί, επιτήδειοι να εξηγούν τις μαντείες "από κληδόνων" - φωνών δηλαδή - όπως υπήρχαν και εκείνοι που εξηγούσαν τους οιωνούς, τα ονείρατα κλπ.
Κληδονισμός και σήμερα κλήδονας λέγονταν ο χρησμός που δίδονταν μ' αυτού του είδους την μαντική.
Στον καιρό του Ομήρου πολύ τον μεταχειρίζονταν τον κλήδονα. Τον αναφέρει δυο φορές. Οι ποιητές επίσης τον μεταχειρίζονταν.
Ο Αισχύλος στον "Προμηθέα Δεσμώτη", αναφέρει τον κλήδονα με όσα λέγει στο χορό των ωκεανίδων νυμφών:
Τρόπους δε μαντικής εστοίχισα

κάκρινα πρώτος εξ ονειράτων  χρη ύπαρ γενέσθαι

κληδόνας δε δυσηκρίτους εγνώρισ' αυτοίς...
Θα ημπορούσε κανείς πολλά να δώσει δείγματα από τ' ανέκδοτα των αρχαίων κληδονίσματα, αλλ' αυτά είναι αρκετά.
Την μαντική λοιπόν αυτή "την από κληδόνων" σε πλείστες πολιτείες ελληνικές, χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι.
Στη Σμύρνη, στη Ρώμη υπήρχε το έθιμον αυτό και τ' αναφέρουν οι συγγραφείς. Υπήρχε και τη βυζαντινή περίοδο, αλλά ο Χρυσόστομος κατακρίνει τους κληδονισμούς, τους οιωνισμούς, τις μαντείες, τις επωδές, τις γητειές και τα παρόμοια, απορρίπτοντάς τα ως δεισιδαιμονίες.
Ο σημερινός κλήδονας είναι πανελλήνιο έθιμο. Στη Θράκη, Μακεδονία, Θεσσαλία, Στερεά, νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου, Κρήτη και Πελοπόννησο, παντού τελείται το έθιμο με φωτιές και πηδήματα. Τόσον ωραίο είναι το έθιμο ώστε έχουμε και περιηγητικά κείμενα του 18ου αιώνος, που περιγράφουν το ποιητικό τούτο έθιμο με ευλάβεια, περισώζοντας και ανάλογα δίστιχα.
Στο Voyage Litteraire en Grece 1775 έχουμε ένα τέτοιο κείμενο. Σαν να 'ναι γραμμένο σήμερα "Την παραμονή της ωρισμένης ημέρας, για τον κλήδονα, δυο κόρες μαζεύουν από την ομήγυρη που πρόκειται να συμμετάσχη, από ένα μικρό αντικείμενο... κλπ". Νομίζεις διαβάζοντάς το πως βρίσκεσαι σε σημερινή τελετή του εθίμου. Ο Γάλλος περιηγητής μαγεμένος εκθειάζει το έθιμο ως πολύ ποιητικό και χαριτωμένο. Η γιορτή αυτή συμπίπτοντας με το θερινό ηλιοστάσιο φαίνεται πως κι αυτή είναι λείψανο της παλαιοτάτης λατρείας του ηλίου, γιατί σε πολλά μέρη τη λένε "Τ' Αγιαννιού του λιοτροπιού".
Σ' όλη την Ελλάδα, στο πανελλήνιο, συνηθίζουν να ανάβουν πολλές φωτιές (πολυπληθείς πυράς) – λαμπατίνες τις λέμε στην Κέρκυρα - που πηδούν πάνω τους παιδιά, νέοι, νέες, γέροντες, κάνοντας μιαν ευχή, είτε χορεύουν ψάλλοντας διάφορα τραγούδια. Τούτο γίνεται όπως ξέρουμε σ' όλους τους ευρωπαϊκούς λαούς. Αυτή η διάδοση του εθίμου και σε λαούς, που μεταξύ τους διαφέρουν στην καταγωγή και τις παραδόσεις, καταδείχνει πως το έθιμο είναι πανάρχαιο. Το πήδημα της φωτιάς προήλθε από τη γνώμη ότι "τα συμβαίνοντα αυτοίς δυσχερή κατακαίεσθαι και ετέροις αγαθοίς επιτυγχάνειν".
Ο Ζωναράς αποκαλεί τις αναπτόμενες φωτιές και τα πηδήματα "έθη ελληνικά τε και εθνικά". Ο Βαλσαμών τ' ανάγει στους Έλληνες και Ιουδαίους. Ο Οβίδιος μαρτυρεί πως στην επέτειο της κτίσεως της Ρώμης, περνούσαν τα ζώα τα σπιτικά πάνω από φωτιές για να τα φυλάξει από δυστυχήματα. Οι Χαναναίοι κατά τη Βίβλο άναβαν φωτιά και την πηδούσαν για να καθαριστούν, όπως και σήμερα, αυτά τα βεβαιώνει ο Ν. Πολίτης στα "Σύμμικτά" του.
Σήμερα ο κλήδονας είναι πανελλήνιο έθιμο γνωστότατο και κοινότατο μέσο μαντικής για τα κορίτσια, που επιζητούν να μαντεύσουν κάθε τέτοια εποχή τη μελλοντική τους ευτυχία, κυρίως την αποκατάστασή τους και το γάμο τους. Και γίνεται το έθιμο αυτούσιο παντού στις 23-24 Ιουνίου, όπως το ξέρουμε.
 Έτσι βγάζοντας τα σημάδια από το αγγείο εκφωνούνται δίστιχα ιαμβικά, που αποκαλύπτουν τους πόθους και τις επιθυμίες των κοριτσιών για το μέλλον.
Σε κάθε βγάλσιμο του σημαδιού και την εκφώνηση του δίστιχου, αναζητούνται συμπεράσματα ανάλογα με την προτίμηση της κάθε μιας. Ο κάτοχος του σημαδιού βγαίνει ευχαριστημένος ή λυπημένος ανάλογα με το δίστιχό του.
Μια γεροντοκόρη μπορεί ν' ακούση τα εξής:
- Έναν καιρό ήμουν άγγελος τώρα αγγελέθουν άλλοι

στις βρύσες πό' πινα νερό, τώρα το πίνουν άλλοι.
Μια απελπισμένη που καταριέται μπορεί ν' ακούση το εξής:
- Βουνά μην πρασινίζετε και δέντρα μην ανθείτε

αν μαραθή η αγάπη μου και σεις να μαραθήτε.
Τα δίστιχά μας που είναι χιλιάδες χιλιάδων, τα κατέταξεν ο Ν. Πολίτης και τα χώρισε σε παινέματα, σ' ερωτικά, της αγάπης, σ' αλληγορικά, σε καημού και βασάνων, σε κατάρες, σε τεχνάσματα αγάπης, σε γνωμικά κλπ.
Η συλλογή τους, που είναι κολοσσιαία, αποτελεί ένα θησαυρό ανεκτίμητο, απ' όπου αναδείχνεται η ποιητική διάθεση του λαού μας, η ποιητική έξαρση και ενέργεια και γλωσσοπλαστική αρετή μας.
- Δεντρί του παραδείσου είναι το μπόγι σου

και της κανέλλας τ' ανθί, το σόγι σου.

- Ώμορφα παλληκάρια μου τη νειότη σας χαρήτε

γιατί θα 'ρτ' ένας καιρός που θα τη στερηθήτε.
Η μοσχοβολιά του ποιητικού περιβολιού του ελληνικού λαού δεν έχει αντίκρυσμα, όπως και η μετρική και η ρυθμική εντέλεια.

Σάββατο, 10 Ιουνίου 2017

Την παραλία Αγ. Νικολάου Περάματος, καθάρισαν οι μαθητές της Δ' τάξης του Δημοτικού Σχολείου Κυνοπιαστών






Tην παραλία του Αγίου Νικολάου Περάματος, που βρίσκεται απέναντι από το Ποντικονήσι, επισκέφτηκαν την Πέμπτη 1 Ιουνίου 2017, τα παιδιά της Δ΄ τάξης του Δημοτικού Σχολείου Κυνοπιαστών, για να την καθαρίσουν, στα πλαίσια του περιβαλλοντικού προγράμματος της παιδικής HELMEPA. Η παραλία αυτή είναι μικρή, αλλά πολύ συχνά επισκέψιμη από τουρίστες και κατοίκους της περιοχής.
Τα παιδιά αφού φόρεσαν τα γάντια τους, χωρίστηκαν σε ομάδες και με πολύ μεγάλη προσοχή συνέλεξαν και στη συνέχεια κατέγραψαν τα σκουπίδια που βρήκαν στην παραλία. Βρήκαν πολλά πλαστικά μπουκάλια, πώματα και καπάκια από διάφορες συσκευασίες, πλαστικές σακούλες, καλαμάκια, κουτάκια από κονσέρβες, αναπτήρες, κομμάτια από δίχτυα, από πλαστικό, από φελιζόλ και από γυαλί, σχοινιά, πλαστικά γάντια, ακόμη και παπούτσια. Μετά τον καθαρισμό διαχωρίστηκαν τα ανακυκλώσιμα υλικά από τα άλλα απορρίμματα και μεταφέρθηκαν στους ανάλογους κάδους της περιοχής.
Μέσα από όλη αυτή τη διαδικασία τα παιδιά διαπίστωσαν ότι δυστυχώς η θάλασσα και οι παραλίες γίνονται πολλές φορές «κάδοι απορριμμάτων» των ανθρώπων, οι οποίοι συχνά δεν υπολογίζουν τις συνέπειες των πράξεων τους. Επίσης, κατάλαβαν πόσο σημαντικό είναι να σεβόμαστε και να προστατεύουμε το περιβάλλον, ιδίως ένα τέτοιο περιβάλλον όπως αυτή η παραλία, που βρίσκεται δίπλα σε ένα πολύ ευαίσθητο οικοσύστημα, αυτό του υδροβιότοπου της λιμνοθάλασσας Χαλικιόπουλου, όπου βρίσκουν καταφύγιο και αναπαράγονται διάφορα είδη πτηνών και ψαριών.
Μέσα από δραστηριότητες σαν αυτή τα σημερινά παιδιά, που αποτελούν τους μελλοντικούς πολίτες του τόπου μας, της χώρας μας θα αποκτήσουν οικολογική συνείδηση και θα ευαισθητοποιηθούν πάνω σε περιβαλλοντικά ζητήματα. Και θα είναι μεγάλο το όφελος, αν τα ίδια τα παιδιά μάθουν από πρώτο χέρι πως το περιβάλλον που ζούμε είναι αυτό στο οποίο θα χτίσουμε τις όποιες σχέσεις και αναμνήσεις μας και πως πρέπει όχι μόνο να το προστατεύουμε, αλλά και να το φροντίζουμε και να το ομορφαίνουμε γιατί είναι κομμάτι της ζωής μας. 

Σάββατο, 3 Ιουνίου 2017

"Χρυσή" η Παναγιώτα Δόση στους Βαλκανικούς της Κωνσταντινούπολης!

Η Παναγιώτη Δόση κατέκτησε το Σάββατο 3 Ιουνίου 2017, το χρυσό μετάλλιο στο ύψος των Βαλκανικών αγώνων Παίδων Κορασίδων, που διεξάγονται στην Κωνσταντινούπολη.
Η νεαρή αθλήτρια του ΑΟ Κέρκυρα έκανε ακόμα έναν αγώνα πάνω από το 1.80 μ. μετά το 1.83 μ. προχθές στη Φιλοθέη. Ξεκίνησε από το 1.60 μ. και το πέρασε με την πρώτη όπως και τα 1.65 – 1.68 – 1.71 – 1.74 – 1.77 και 1.80 μ. για να επιχειρήσει νέο πανελλήνιο ρεκόρ στο 1.84 μ. αλλά να μην τα καταφέρνει. Όπως και να έχει η παρουσία της ήταν για ακόμα μία φορά εξαιρετική.
Το 1.80 μ. είναι η δεύτερη καλύτερη επίδοση της καριέρας της.
Η Παναγιώτα είναι γεννημένη το 2001, μαθήτρια α' λυκείου, με προπονητή τον πατέρα της Θοδωρή Δόση, καθηγητή φυσικής αγωγής. Κατοικεί με την οικογένειά της στους Κυνοπιάστες Κέρκυρας.

Ύψος κορασίδων

1. Παναγιώτα Δόση (Ελλάδα) 1.80 μ.
2. Σάρα Λούτσιτς (Βοσνία Ερζεγοβίνη) 1.77 μ.
3. Ρουμέισα Οκτέμ (Τουρκία) 1.68 μ.

Πανελλήνιο ρεκόρ με 1,83 στη Φιλοθέη

Στο μεταξύ πριν 3 μέρες, στο 18o Filothei Women Gala, η Παναγιώτα Δόση του ΑΟ Κέρκυρα, κατάφερε να κλέψει τις εντυπώσεις.

 

Η 16χρονη ολοκλήρωσε στην Φιλοθέη, αυτό που ξεκίνησε πριν από λίγες μήνες στον κλειστό στίβο. Η νεαρή αθλήτρια πέτυχε πανελλήνιο ρεκόρ Κορασίδων με άλμα στα 1,83 μ., επίδοση που ξεπέρασε με την τρίτη προσπάθεια. Η αθλήτρια νωρίτερα είχε ισοφαρίσει το πανελλήνιο ρεκόρ με άλμα στα 1,80 μέτρα. Την επίδοση αυτή κατείχαν τρεις αθλήτριες η Δόση, η Νίκη Μητροπούλου από το 1998 και η Τόνια Στεργίου από το 2001.
Η επίδοση της Δόση είναι η τέταρτη επίδοση στην Ευρώπη στην κατηγορία Κ20 και της επιτρέπει να σκέφτεται τη διάκριση στη διοργάνωση του Γκροσέτο.

Τρίτη, 9 Μαΐου 2017

Γαϊδουράγκαθο: Το αγκαθωτό, αυτοφυές, βοτανοθεραπευτικό φυτό, στην κερκυραϊκή φύση





Το κοινό γαϊδουράγκαθο σε δύο κύριες εκδοχές, ως Onopordum acanthium - Ονόπορδον το ακάνθιον, (ετυμ. < όνος + πορδή) και ως Silybum marianum, ανήκει στην οικογένεια των αστεροειδών και πήρε την ονομασία του από τα αγκαθωτά φύλλα του. Είναι ευρύτατα διαδεδομένο στην κερκυραϊκή φύση, με ανθοφορία αυτήν την εποχή (Απρίλη - Μάη). Ευδοκιμεί σε χώρες με μεσογειακό και ηπειρωτικό κλίμα, στην Ελλάδα, Μικρά Ασία, Δυτική Ασία ενώ εμφανίζεται σε πολλά ακόμα μέρη ανά τον κόσμο. Θέλει καλοκαίρια ξηρά και εδάφη αμμώδη ή αργιλώδη, πλούσια σε άσβεστο.

Συναντάται κυρίως στην ύπαιθρο, σε ορεινές και πετρώδεις περιοχές αλλά και σε πεζοδρόμια ή στην άκρη της ασφάλτου, έχοντας την τάση να εμφανίζεται σε ανασκαμμένα ή διαταραγμένα εδάφη.

Ζει δύο χρόνια και σχηματίζει θάμνο ύψους μέχρι τριών μέτρων και διαμέτρου μέχρι και ενός μέτρου. Το άνθος του είναι στρογγυλό σαν σφαίρα, με αγκάθια.

Ονομασίες με τις οποίες μπορείτε να  βρείτε το γαιδουράγκαθο: κουφάγκαθο, γαλακταγκάθι, γυμαράγκαθο, κάρδος, αγκάθι, αγιάγκαθο, αγκάβατος και Σίλυβο κατά την αρχαιότητα (ξενόγλωσσα ως Milk Thistle, Mary's thistle, Blessed milk thistle, Holy thistle, Lady's thistle, Silybe de Marie, και Chardon Marie).
Τρώγεται από τους γαϊδάρους, που τώρα πλέον, στην Κέρκυρα, είναι είδος προς εξαφάνιση!

Στη βοτανοθεραπευτική χρησιμοποιούνται κυρίως οι σπόροι από τα άνθη του, που μαζεύονται προς το τέλος του καλοκαιριού όταν ξεραθούν πλήρως. Και τα άλλα μέρη του φυτού χρησιμοποιούνται φαρμακευτικά αλλά έχουν χαμηλότερες περιεκτικότητες σε δραστικές ουσίες.

Το γαϊδουράγκαθο χρησιμοποιήθηκε ήδη από τα ελληνορωμαϊκά χρόνια, ιδιαίτερα για την υποστήριξη του ήπατος και την αποτοξίνωση του αίματος. Από το 1890 περίπου, τα φαρμακεία στις ΗΠΑ χορηγούσαν το εκχύλισμα για τη θεραπεία της συμφόρησης των πεπτικών οργάνων με λιπώδη διήθηση. Η γερμανική φαρμακοποιία αναγνωρίζει τους σπόρους και τα τιτλοδοτημένα εκχυλίσματα του γαϊδουράγκαθου ως θεραπευτικά των πεπτικών διαταραχών και των οργανικών βλαβών από δηλητήρια και τοξίνες και ως υποστηρικτική θεραπεία σε χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις και σε κίρρωση του ήπατος.

Εθνικό έμβλημα της Σκωτίας!



Το γαϊδουράγκαθο, είναι το εθνικό έμβλημα της Σκωτίας και χρησιμοποιείται σε πολλά επιπλέον σύμβολα της, ενώ το ‘’Τάγμα του Γαϊδουράγκαθου’’ είναι το αρχαιότερο και ευγενέστερο τάγμα ιπποτών της.

Σύμφωνα με την παράδοση σε μία από τις εισβολές Νορβηγών στρατιωτών στη Σκωτία (στη μάχη του Largs), ένας ξυπόλυτος στρατιώτης από τους ανιχνευτές τους είχε την ατυχία να πατήσει ένα γαϊδουράγκαθο (εικάζεται ότι ήταν το Circium vulgare που είναι αυτόχθονο στη Σκωτία ή το Onopordum acanthium λόγω της επιβλητικής εμφάνισής του) και από τον πόνο που του προξενήθηκε έκλεγε γοερά, και έτσι προειδοποιήθηκαν οι Σκωτσέζοι για την επικείμενη εισβολή, αποκρούοντάς τους. Επίσης το γαϊδουράγκαθο, είναι ένα αρχαίο Κελτικό σύμβολο, όπως και η αγριάδα,  που χαρακτήριζε την τότε αριστοκρατία. 



To γαϊδουράγκαθο στη βοτανοθεραπεία
.
Η δραστική ουσία του γαϊδουράγκαθου είναι η σιλυμαρίνη (σιλυβίνη, σιλυδιανίνη και σιλυκριστίνη). Αυτό το φλαβονοειδές είναι αντιοξειδωτικό. Βοηθά στην αναγέννηση των κατεστραμμένων ηπατικών κυττάρων και μεγάλων τμημάτων ιστών, ενεργοποιώντας την πρωτεϊνική σύνθεση στα ηπατικά κύτταρα με την αύξηση της δραστηριότητας του γενετικού υλικού (DNA-RNA). Παράλληλα προστατεύει τα ηπατικά κύτταρα, εμποδίζοντας τις τοξίνες να εισχωρήσουν σ ’αυτά και εξουδετερώνοντας τις τοξίνες που έχουν ήδη εισχωρήσει.
Στη σύγχρονη βοτανοθεραπευτική, το γαϊδουράγκαθο είναι το κύριο γιατρικό που χρησιμοποιείται στη προστασία του συκωτιού από λοιμώξεις, κατανάλωση αλκοόλ ή χημειοθεραπείες. Μπορεί να βοηθήσει στο να περιοριστούν οι βλάβες στο συκώτι αλλά και στην ανανέωση των κυττάρων του. 
Το συκώτι μας είναι υπεύθυνο για την επεξεργασία των τοξινών στο σώμα. Η διατροφή ή ο τρόπος ζωής μπορεί να καθιστούν αναγκαίο το συκώτι να καθαρίσει άμεσα. Τα ενεργά συστατικά του γαϊδουράγκαθου προστατεύουν το ήπαρ και εμποδίζουν και απομακρύνουν τις βλαβερές ουσίες από τα ζωτικά όργανα. Η χρήση του φυτού βελτιώνει τη λειτουργία των οργάνων σε ασθενείς με κίρρωση του ήπατος. Το φυτό είναι αποτελεσματικό στη θεραπεία της χρόνιας ηπατίτιδας που οφείλεται σε ιούς ή στη χρήση αλκοόλ. Το φυτό είναι αποτελεσματικό στην πρωτοπαθή ή μεταστατική νόσο στο συκώτι.

Χρησιμοποιείται ακόμα στη θεραπεία της ηπατίτιδας, του ίκτερου και της κύρωσης του ήπατος. Χορηγείται σε όλα τα προβλήματα της χοληδόχου κύστης καθώς αυξάνει την έκκριση και την ροή της χολής από το ήπαρ και της χοληδόχου κύστης. Είναι αντίδοτο σε δηλητηριάσεις από μύκητες του γένους Amanita καθώς και από άλλες τοξίνες του περιβάλλοντος. Χρησιμοποιείτε ακόμα σαν δυναμωτικό του εγκεφάλου και της μνήμης, σαν καταπραϋντικό στη καταρροή και στη πλευρίτιδα, αλλά και στη ψωρίαση. Πρόσφατα ανακαλύφθηκε η αντικαρκινική, η νευροπροστατευτική αλλά και η καρδιοπροστατευτική του δράση λόγο της μείωση της χοληστερόλης που προκαλεί. 
Σύμφωνα με πολλές τυφλές, ελεγχόμενες δοκιμές και κλινικές μελέτες, το γαϊδουράγκαθο βοηθά σημαντικά στη μείωση των οργανικών βλαβών από αλκοόλ, ενώ η μακρόχρονη χρήση του φαίνεται να αυξάνει τo προσδόκιμο επιβίωσης σε ασθενείς με ηπατικές βλάβες. Επίσης μεταβάλλει ευνοϊκά τα επίπεδα των ηπατικών ένζυμων (τρανσαμινάσες) σε ασθενείς με κίρρωση, ιογενή ηπατίτιδα και λιπώδη διήθηση, βελτιώνει τα συμπτώματα της προκληθείσας τοξικής βλάβης σε όργανα (ναυτία, αδυναμία, απώλεια όρεξης, κόπωση και πόνος), ενώ βοηθά στην αποτροπή βλαβών από χημικά φάρμακα. Επιπρόσθετα, αυξάνει τη ροή των γαστρικών υγρών που ανακουφίζουν τη δυσπεψία και τους πονοκέφαλους που συνδέονται με τη συμφόρηση των οργάνων αποτοξίνωσης.

Απώλεια βάρους
Το συκώτι μας παράγει χολή την οποία το πεπτικό σύστημα μας χρησιμοποιεί για να διασπάσει το λίπος. Και αφού ο καθαρισμός του ήπατος προάγει την παραγωγή της χολής, η αποτοξίνωση του ήπατος μπορεί να σας βοηθήσει αν θέλετε να χάσετε βάρος. Το σώμα είναι συνεχώς κάτω από την επίθεση τοξινών, από τον αέρα που αναπνέουμε, τα τρόφιμα που καταναλώνετε ή από διάφορες ασθένεια.  Όταν το σώμα σας δεν μπορεί να αφαιρέσει σωστά τις τοξίνες, δημιουργούνται διαταράξεις τις μεταβολικές λειτουργίες, όπως την πέψη και το μεταβολισμό. Για παράδειγμα, οι τοξίνες μπορεί να μειώσουν την ικανότητα του σώματός για καύση λίπους έως και κατά 20 τοις εκατό, σημειώνει η Watson. 
Ενισχύοντας την απομάκρυνση τοξινών μέσω της αποτοξίνωσης, βότανα όπως το γαϊδουράγκαθο, μπορεί να βοηθήσουν στην αποκατάσταση του μεταβολισμού και στην αύξηση της απώλεια λίπους.

΄Ελεγχος των επιπέδων γλυκόζης

Το γαϊδουράγκαθο μπορεί επίσης να βοηθήσει να μειώσει τα επίπεδα γλυκόζης  στο αίμα, σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Phytotherapy Research” το 2006.  Με τη μείωση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα, το silymarin μπορεί επίσης να κρατήσει τα επίπεδα ινσουλίνης πιο σταθερά. Τα υψηλά επίπεδα ινσουλίνης μπορεί να ενθαρρύνουν την αποθήκευση λίπους στο σώμα σας. Τα φλαβονοειδή βοηθούν επίσης να μειωθούν τα επίπεδα χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων, τα οποία είναι συχνά αυξημένα σε άτομα που είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα.  Τα υψηλά επίπεδα αυτών των ουσιών στο αίμα μπορεί επίσης να αυξήσουν τον κίνδυνο των καρδιακών παθήσεων.

Με τον καθαρισμό του ήπατος, το συκώτι αποκαθίσταται και έχει μέγιστη αποδοτικότητα Η μείωση της συσσώρευσης των τοξικών ουσιών, θα κάνει το δέρμα σας να φαίνεται πιο λαμπερό και πιο υγιεινό. Και δεδομένου ότι η προώθηση της παραγωγής χολής βοηθά στην κατανομή του λίπους, το σώμα σας θα τονωθεί και αυτό θα σας κάνει να νιώθετε νεώτεροι.

Πώς Τρώγεται

H ρίζα και τα φρέσκα νέα φύλλα του τρώγονται ωμά ή μαγειρεμένα αλλά πρέπει πρώτα να αφαιρεθούν οι αιχμηρές άκρες τους, το οποίο είναι αρκετά χρονοβόρο. Τα φύλλα είναι αρκετά παχιά και έχουν ήπια γεύση όταν είναι νέα, αλλά γίνονται πιο πικρά το καλοκαίρι με τη ζέστη. Μαγειρεμένα έχουν γεύση σπανακιού. Τα κεφάλια του μπορούν να φαγωθούν όπως οι αγκινάρες πριν ανθίσουν, αλλά είναι πολύ πιο μικρά. Οι ξεφλουδισμένοι μίσχοι του τρώγονται ωμοί ή μαγειρεμένοι, είναι εύγευστοι και θρεπτικοί και μπορούν να χρησιμοποιηθούν όπως το σπαράγγι ή το ρεβέντι ή να προστεθούν σε σαλάτες. Τρώγονται καλύτερα την άνοιξη όταν είναι νέοι πριν σκληρύνουν. Οι ψημένοι σπόροι του είναι υποκατάστατο του καφέ. 

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ 

Ρίχνουμε 1-2 κουταλάκια του τσαγιού σε ένα φλιτζάνι ζεστό νερό για 7-10 λεπτά, το στραγγίζουμε και το πίνουμε. Το ρόφημα το πίνουμε 2-3 φορές την ημέρα.

ΠΡΟΣΟΧΗ

Αποφύγετε το βότανο εάν είστε έγκυες και μην το δίνεται σε παιδιά. 
Το γαϊδουράγκαθο, δεν παρουσιάζει τοξικότητα. Σε υψηλές και μακροχρόνιες δόσεις ίσως χρειαστεί συμπληρωματικά κάποιο σκεύασμα πλούσιο σε φυτικές ίνες, γιατί λόγω της χολαιρετικής δράσης του φυτού, μπορεί να ερεθιστεί ο εντερικός βλεννογόνος και να προκληθεί μικρή μάζα κοπράνων. Πάντα χρησιμοποιείτε τα βότανα ή φυσικά σκευάσματα υπό την επίβλεψη ενός ειδικού ιατρού και ποτέ μόνοι σας με δική σας πρωτοβουλία.

Πηγές
The Detox Strategy”; Brenda Watson, C.N.C. et al.; 2008
“Phytotherapy Research”; The Efficacy of Silybum Marianum (L.) Gaertn. (Silymarin) in the Treatment of Type II Diabetes: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled, Clinical Trial; H.F. Huseini; Dec. 2006